اقتصاد سیاسی نفت امروز بیش از هر زمان دیگری با امنیت، تجارت و ملاحظات ژئوپلیتیکی گره خورده است. نفت و گاز همچنان پیشران اقتصاد جهان و ابزار فشار سیاسیاند. خاورمیانه اکنون در نقطهای قرار گرفته که هر اختلال در مسیرهای انرژی میتواند اثر خود را از بازارهای جهانی تا هزینه زندگی مصرفکنندگان نشان دهد.
در داخل، اهمیت این موضوع برای ایران دوچندان است. نفت، فرآورده، گاز و محصولات پتروشیمی بخش بزرگی از درآمدهای صادراتی کشور را تشکیل میدهند و وابستگی اقتصاد به درآمدهای حاصل از فروش این محصولات همچنان قابل توجه است. هر تحول در بازار انرژی مستقیماً بر اقتصاد ایران اثر میگذارد.
تنگه هرمز یکی از حساسترین گلوگاههای انرژی جهان است. روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام، معادل نزدیک به یکپنجم نیاز جهانی، از این مسیر عبور میکند. بخش مهمی از محصولات پتروشیمی کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز به این مسیر وابسته است. پلیپروپیلن، کودهای نیتروژنه و فسفاته و دیگر محصولات پتروشیمی در زنجیره تولید صنعتی و کشاورزی جهان نقش دارند و اختلال در عرضه آنها میتواند به زنجیره تأمین غذا سرایت کند. …
